Asunto
- Home
- Tópiko
- Antia Hulandes i Aruba
- Publikashon
- Agènda di Maneho Relashonnan di Reino 2010
Kontenido di página: Agènda di Maneho Relashonnan di Reino 2010
2010: aña di transishon
Na fin di aña 2010 mester a kaba di ehekutá e palabrashonnan ku a akordá, pa logra mehorá e struktura di gobernashon di Antianan Hulandes. Na e momento ei Kòrsou, Sint-Maarten, Boneiru, Sint-Eustatius i Saba ta dal e último pasonan na kaminda pa nan státus nobo komo pais o komo entidat públiko (openbaar lichaam), segun ta e kaso, den e organisashon estatal di Reino hulandes. E proseso estatal no ta un meta riba su mes: ku anulashon di e pais Antianan Hulandes, un nivel di gobernashon ta disparsé. Danki na esei gobièrnu por ta mas efektivo den dunamentu di servisio na públiko i por garantisá bon protekshon di posishon hurídiko pa pueblo. Na 2009 a dediká atenshon totalmente na ehekushon di e palabrashonnan hasí. Na 2010 ta kontinuá ku e proseso akí, pa den kurso di aña 2010 e futuro paisnan Kòrsou i Sint-Maarten ta kla pa duna kontenido na nan státus nobo di pais, manera Aruba a logra na 1986. Den kurso di 2010 e futuro entidatnan públiko (openbare lichamen) Saba, Sint-Eustatius i Boneiru tambe lo ta kla pa duna kontenido na nan státus nobo.
Desmantelashon di pais Antianan Hulandes, organisashon di e entidatnan públiko i kreashon di e paisnan nobo ta resultado di un proseso konhunto, largu i intensivo. Tambe den e último fase akí di e proseso estatal, ku ta dirigí prinsipalmente riba preparashon di e institushonnan, e esfuerso konhunto akí ta krusial. Prueba es ku den e fase akí e proseso di desmantelashon i kreashon di e entidatnan ta fuertemente interrelashoná. P’esei mes, posiblemente na kaminda pa konkluí e transishon, ya na 2009 lo traspasá sierto tareanan di pais Antianan Hulandes pa e paisnan nobo i Hulanda. Na 2010 e transishon na fase di tarea lo kontinuá kada bes na mayor medida òf lo kuminsá ku transishon di e tareanan ku falta. E or’ei ta bira kada bes mas visibel e mehora- i adelantonan riba tereno sosial, ekonómiko i atministrativo, loke lo tin komo resultado mehora di bienestar di e poblashon.
Sint-Maarten i Kòrsou
Sint-Maarten i Kòrsou ta hasiendo e preparashonnan nesesario pa kumpli ku e kriterionan pa bira pais. Pa e proseso akí e respektivo islanan mes ta responsabel. Dia 15 di desèmber 2008 a tene un konferensha di mesa rondó, durante kua a evaluá e leinan orgániko i e areglonan estatal di e futuro paisnan Kòrsou i Sint-Maarten. A yega tambe na akuerdo pa loke ta e legislashon di konsenso di reino. A presentá e leinan di reino na konsiderashon di parlamentonan pa tende nan opinion. Tratamentu di e leinan en kuestion mes lo sosodé parsialmente na 2010. Pa aprobashon parlamentario di kada un su propio lei- areglonan, e respektivo futuro paisnan Kòrsou i Sint-Maarten mes ta responsabel.
Na inisio di e proseso estatal a palabrá tambe ku promé ku e státus nobo drenta na vigor, lo tin un evaluashon institushonal. Resultado di e evaluashon en kuestion mester ta ku e entidatnan nobo ta kumpli ku e kriterionan, ku a aprobá na 2006, pa e proseso estatal.
Nan mester proba, antó no solamente riba papel, sino ku den práktika nan ta kla pa karga nan responsabilidatnan. E evaluashon ekstenso akí, ku ta prinsipalmente institushonal, a kuminsá na 2009 i, konforme e palabrashonnan, lo e resultá den un Konferensha Final di Mesa Rondó, ku ta planeá pa tene na 2010.
Boneiru, Sint-Eustatius i Saba
Simultáneamente ku tratamentu parlamentario di e lei- i areglonan nesesario pa e entidatnan públiko Boneiru, Saba i Sint-Eustatius, ta prepará ehekushon di e lei- i areglonan, di moda ku pa mas tardá riba e fecha di transishon, pero den mashá kaso ya hasta promé ku e fecha, e islanan en kuestion i e departamentonan ta kla pa asumí nan responsabilidatnan nobo. E preparashon ta tuma lugá mayormente na i den konsulta ku e islanan mes. Diferente departamento a nombra kwartiermaker pa e trabounan akí, kendenan ta realisá nan trabou for di e Sentronan Regional di Servisio na Boneiru, Saba o Sint-Eustatius. Na fin di aña 2008 a nombra tambe un komisario pa e islanan BES pa e guia i promové e kooperashon entre e gobièrnunan insular di e islanan BES i e departamentonan.
Saneamentu di debe
E saneamentu di debe ku a kuminsá na 2009 mester duna e islanan un empuhe importante pa nan logra un posishon finansiero sano di inisio den nan státus nobo.
Na 2010 e saneamentu di debe akí lo kontinuá, tur esei miéntras e entidatnan keda kumpli ku e kondishonnan stipulá al efekto. E prinsipal kondishonnan ta: kooperashon kontinuo ku e Kolegio di supervishon finansiero (Cft) i, den kaso di pais Antianan Hulandes i Kòrsou, miéntras Cft duna un konseho positivo pa loke ta konserní e presupuestonan. E kondishonnan ta inkluí tambe kumplimentu ku e palabrashonnan ku hasi ku Cft tokante ehekushon di loke ta nesesario pa haña konseho positivo. Asina ta logra un posishon finansiero sano di salida: tantu danki na un peso di debe ku por karga kuné na komienso di e relashonnan estatal nobo, komo mediante un maneho presupuestario permanentemente sano i un mihó maneho finansiero. E último aspekto akí ta importante, komo e ta pèrkurá pa e entidatnan nobo no bolbe kai den un peso di debe ku nan no por karga.
Forsa gubernamental i mantenshon di lei
Na 2010 tambe efektividat di gobernashon di e islanan lo ta un aspekto importante di atenshon. Al fin i al kabo, garantia di gobernashon ku ta funshoná debidamente ta un di e prinsipal metanan di e proseso estatal. Pa medio di e programa di kooperashon Refuerso Institushonal i Forsa Gubernamental a asistí i sostené tur e islanan den refuerso di nan aparato gubernamental i atministrativo, na kaminda pa nan státus nobo. E trayektonan di mehoramentu akí ta dura te den 2010. Ku e meta akí ta kontinuá na 2010 tambe ku kooperashon ku Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Na 2009 Hulanda a pèrkurá ademas pa sosten pa medio di personal na e gabinetenan di e gezaghebbernan, i lo kontinuá ku esei na 2010.
Tantu pa medio di e leinan di konsenso di reino komo pa medio di otro areglonan di kooperashon ta duna kontenido na e kooperashon i sosten riba tereno di hustisia i mantenshon di lei.
Den futuro e sosten akí lo no kontinuá a base di e maneho di kooperashon, sino ku lo e ta basá riba e funshon di garantia. E dimenshon limitá di e islanan tambe ta pone ku kooperashon ta keda nesesario despues di transishon, pa garantisá sufisiente kalidat i kantidat. Wardakosta di Antianan Hulandes i Aruba ta bon ehèmpel di esaki. Na 2010 ta ehekutá implementashon di e lei di konsenso di reino pa loke ta polis i ta realisá e mehoranan na e organisashonnan polisial, ku sosten for di Hulanda. Bon implementashon di tur e leinan di konsenso di reino riba tereno di hustisia i mantenshon di lei ta di sumo importansha.
Pa un trayekto di kalidat por ehèmpel, Hulanda ta duna pa un periodo di mas o ménos tres aña sosten na e tres futuro kuerponan di polis i na e Provishon Komun pa Polis. En bista di implementashon di e lei di reino pa loke ta trata polis, mester yega na akuerdonan mas detayá entre e gobièrnunan di Hulanda i Antianan Hulandes i e bestuurscollegenan di Kòrsou i Sint-Maarten tokante e traspaso real di tareanan pa e respektivo kuerponan, ku na e momento akí Recherchesamenwerkingsteam (RST) ta enkargá kuné. Ounke pa 2010 no a pone fondo adishonal disponibel pa e Plan di Seguridat Antianan Hulandes, finalisashon di e trayektonan den desaroyo lo eksigí debido atenshon. Na 2010 lo evaluá tambe kon por konsolidá asistensia eksitoso di Koninklijke Marechaussee.
Aruba
Na 2010 ta spera di terminá e investigashon di estado di gobernashon di Aruba. Basá riba resultadonan di e investigashon lo evaluá si tin motibu pa tuma medida mas detayá i na kua nivel esei lo mester sosodé. Esei no ta kita ku mester sigui enérgikamente ku mehoramentu di e kadena di inmigrashon i di Kuerpo di Polis di Aruba. Pais Aruba ta esun ku na promé lugá ta responsabel pa e mehora. E finansiamentu ta bini di e fondonan restante di e programa di kooperashon entre Hulanda i Aruba. Na 2009 Hulanda a depositá su último kontribushon na e Fondo di Desaroyo di Aruba (FDA). Meskos ku na e otro islanan, Aruba tambe lo no laga di sinti efekto di e krísis finansiero. E echo ku Aruba tin su finansa públiko basta bon na òrdu, ta hustifiká e speransa ku Aruba lo por soportá e krísis basta bon.
Vishon riba futuro di Reino
Pa terminá: 2010 lo ta karakterisá pa futuro di Reino. E relashonnan estatal aktual ta un motibu lógiko pa bolbe studia e futuro ei. Ki konsekuensha e desaroyonan aktual tin pa futuro i kiko esei ta nifiká pa organisashon di Reino i relashonnan den Reino? E struktura estatal nobo tin konsekuensha pa e manera ku ta duna kontenido na e funshon di garantia i kiko esei ta nifiká den práktika? Kiko e struktura nobo ta nifiká pa e forma ku e partnernan ta trata otro den Reino? E resiente desaroyonan ta kambia e vishon ku siudadanonan tin di Reino. Siudadanonan di e parti europeo i e parti karibense di Reino ta kompartí e mesun ambishonnan pa loke ta trata Reino? Tokante esakinan i otro preguntanan lo organisá algun simposio. Resultado di e seri di simposio akí lo aportá di forma importante na e “vishon riba Futuro di Reino” ku lo formulá.
